Natalia Michalska
kl. 7 a.

„POSTĘP TECHNICZNY I ZMIANY CYWILIZACYJNE

II  POŁOWA  XIX wieku – medycyna”

Początek XIX w. rozpoczął nową epokę w historii rozwoju nauki. Pewne dziedziny nauki narodziły się już w starożytności, postęp w tych dziedzinach przyniósł okres Renesansu, następnie  Oświecenie, w której nauka miała liczne osiągnięcia oraz sławnych przedstawicieli. Jednak dopiero XIX w. stał się początkiem systematycznego rozwoju nauki, który trwa do naszych czasów. Nastąpił bardzo szybki rozwój nauk przyrodniczych,medycyny,komunikacji i transportu. Przyczyniło się do tego wiele odkryć i wynalazków.

Ludwik Pasteur, francuski chemik i biolog, jest powszechnie uważany za najważniejszą postać w historii medycyny. Poświęcił się badaniu procesu fermentacji win oraz piw. Wykazał, że proces ten zachodzi przy działaniu mikroorganizmów.  Pasteur stwierdził także, że pewne gatunki mikroorganizmów mogą wytwarzać niepożądane produkty i wywoływać szkodliwe konsekwencje dla życia ludzi i zwierząt.
Zdecydowana kampania Pasteura, poparta licznymi doświadczeniami i pokazami, była głównym czynnikiem, który przekonał naukowców do  teorii - jeśli choroby powstają przez zarazki, to można zapobiec chorobom uniemożliwiając szkodliwym mikroorganizmom przedostanie się do organizmu człowieka. Biolog podkreślał znaczenie, jakie ma antyseptyka dla lekarzy, i wywarł duży wpływ na Josepha Listera, który wprowadził antyseptykę do praktyki chirurgicznej. Szkodliwe bakterie mogą przedostać się do ciała razem z jedzeniem i piciem.
Pasteur opracował metodę unieszkodliwiania bakterii w napojach (proces pasteryzacji).

Później Pasteur zajął się badaniem wąglika, bardzo groźnej choroby zakaźnej atakującej ludzi, bydło i inne zwierzęta, . Udowodnił, że chorobę tę wywołuje określony gatunek mikroorganizmów. Większe znaczenie miało jednak opracowanie metody hodowli specjalnej osłabionej odmiany bakterii wąglika. Wstrzyknięcie bydłu tej bakterii wywołuje chorobę przebiegającą w łagodnej, niegroźnej postaci i pozwala zyskać odporność na normalną postać owej choroby. Niedługo po tym zdano sobie szybko sprawę, że metoda Pasteura może być stosowana do zapobiegania wielu chorobom zakaźnym. Sam Pasteur opracował metodę szczepienia ludzi przeciwko wściekliźnie. Jest to jego najsłynniejsze osiągnięcie. Korzystając z podstawowych koncepcji wybitnego chemika, inni uczeni uzyskali szczepionki przeciwko wielu chorobom, takim jak tyfus czy choroba Heinego-Medina.


Kolejnym uczonym,  jest Gregor Mendel.  W latach 1858-1866 Mendel prowadził obserwacje kolejnych pokoleń różnych roślin. Spostrzeżenia, które wówczas poczynił doprowadziły go do wniosku, iż typowe dziedziczne cechy występują w określonych odstępach czasu. Rezultatem jego badań było sformułowanie "prawa Mendla", którego przedmiotem była dziedziczność. Według niego zarówno rośliny, jak i zwierzęta oraz ludzie dziedziczą pewne cechy o  poprzednich pokoleń, a zatem cechy te są przekazywane z pokolenia na pokolenie poprzez ich dziedziczenie.

Duży wkład w rozwój wiedzy medycznej i biologicznej miał również  William Roentgen, który odkrył tajemnicze promienie X. Roentgen przeprowadzał swoje doświadczenia z lampą ze szkła w kształcie cylindra, z wtopionymi elektrodami, katodą i anodą, i z wypompowanym powietrzem. Interesowały go promienie, które wydostawały się na zewnątrz tej lampy. Ponieważ stanowiły one całkowitą zagadkę i nic o nich nie wiedziano, nazwał je promieniami X.
Okazało się, że promienie te, padając na papier pokryty platynocyjankiem baru, powodowały świecenie tego papieru, promienie przedostają się też przez papier i przez tekturę, drewno i, co najważniejsze dla nas, przez tkankę miękką istot żyjących np. ludzi.
To odkrycie bardzo szybko t znalazło swoje praktyczne zastosowanie i lekarze zaczęli stosować rentgenogramy.  Poza tym, że jego nazwiskiem określa się dawkę promieniowania jonizującego, to także na przyrządy do prześwietleń wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie mówi się – rentgen.


Ehrlich Paul przyczynił się do rozwoju bakteriologii — opracowując metody barwienia preparatów biologicznych do badań mikroskopowych  i odkrył toksoidy,  wysunął koncepcję zastosowania środków chemicznych do zwalczania chorób infekcyjnych.
Za swój cel uznawał znalezienie „magicznych kul” niszczących zarazki i równocześnie będących nieszkodliwymi dla organizmu.
Sukces  i największą sławę oraz trwałe miejsce w historii medycyny zapewniło Ehrlichowi jednak dopiero odkrycie z 1909, jego wieloletnie badania doprowadziły do odkrycia pierwszych skutecznych leków do zwalczania kiły. Lekami tymi były: salwarsan  tzw. preparat 606,  oraz neosalwarsan, lub acetarsol — znacznie mniej toksyczny od salwarsanu. W ten sposób Ehrlich stał się twórcą nowoczesnej chemioterapii.


Lekarz niemiecki Robert Koch przystąpił do badań nad gruźlicą  uważając chorobę za najgroźniejszą klęskę społeczną. Za pomocą  mikroskopowego  badanie odkrył  bladoniebieskie bakterie identyfikujące i wywołujące gruźlicę.
Po wyizolowaniu prątków gruźlicy Koch zajął się znalezieniem leku mającego powstrzymać rozwój choroby, czyli docelowo wyleczyć  zakażonych pacjentów. Badania doprowadziły do uzyskania tuberkuliny – zagęszczonego przesącza prątków hodowanych na bulionie z gliceryną. Mimo, że nie stała się lekiem, to do dziś tuberkulina ma zastosowanie jako test diagnostyczny, a próby tuberkulinowe należą do powszechnie stosowanych i niezastąpionych metod badania, rozstrzygają czy pacjent przeszedł zakażenie, a także określają natężenie alergii tuberkulinowej.

Postęp dokonał   się też w organizacji publicznej ochrony zdrowia. Zaczęto zwracać uwagę na higienę życia. Zapewnieniu dostatecznej higieny miały służyć tworzone systemy sanitarne,  systemy odprowadzania ścieków oraz doprowadzania wody. Zmiana stosunku do higieny i większa dbałość o jej zachowanie wpłynęła w sposób pozytywny na bezpieczeństwo życia Europejczyków. Zastosowanie nowych rozwiązań medycznych przyczyniło się do zmniejszenia  zachorowań na groźne do tej pory choroby.
Wszystko to przyczyniło się w naturalny sposób do wydłużenia  ludzkiego życia. Rozwój XIX-wiecznej medycyny  sprawił, że  ludzie otrzymali jakby „drugie życie.”






Bibliografia
notatlizlekcji.pl
bryk.pl
nauka.gildia.pl
wikipedia.pl
polskieradio.pl
encyklopedia.pwn
swiat-zdrowia.pl
historia.opracowania.pl
ehistoria.pl